ประวัติความเป็นมา

               จากอาคารกระทรวงพาณิชย์ที่มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมทรงโคโลเนียลอายุกว่า 80 ปี บัดนี้ได้รับการบูรณะซ่อมแซมใหม่ จนปัจจุบันได้กลายเป็น "มิวเซียมสยาม" พิพิธภัณฑ์เพื่อการเรียนรู้แนวใหม่ แห่งแรกของประเทศไทย ภายใต้การดูแลของสถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ หน่วยงานเฉพาะด้านของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้

          ย้อนไปเมื่อประมาณกลางปี 2547 ที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เริ่มสร้างขึ้น นับเป็นการรอคอยถึง 4 ปี จนเมื่อวันที่23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนิน ทรงเปิดพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ และได้เปิดให้ประชาชนทั่วไปได้เข้าชมได้ตั้งแต่วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2551 เป็นต้นมา

มิวเซียมสยามแห่งนี้ลงทุนด้วยงบประมาณกว่า 134 ล้านบาท ด้วยอาณาบริเวณกว่า 7 ไร่ ประกอบด้วย 4 อาคาร ได้แก่ อาคารนิทรรศการชั่วคราวและกิจกรรมพิเศษ เป็นพื้นที่จัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียนซึ่งจะมีการปรับเปลี่ยนหัวข้อการจัดแสดงให้ผู้ชมได้ตื่นตาตื่นใจ อาคารโรงปฏิบัตินิทรรศการและหลุมขุดค้นทางโบราณคดี อาคารสำนักงานพิพิธภัณฑ์ และอาคารนิทรรศการหรืออาคารพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ ซึ่งเป็นอาคารที่จัดแสดงนิทรรศการเรียงความประเทศไทย ที่จะบอกว่าเรานั้นคือใคร อะไรคือไทยแท้ ทำไมต้องเปลี่ยนสยามเป็นประเทศไทย สุวรรณภูมิอยู่ที่ไหน เป็นต้น โดยผ่านห้องนิทรรศการทั้ง 17 ห้อง ซึ่งอาจมีเนื้อหาและวิธีการนำเสนอเรื่องของประวัติศาสตร์แตกต่างจากเดิมไปอย่างสิ้นเชิง

การสร้างมิวเซียมสยามนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นต้นแบบของแหล่งเรียนรู้โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ ทั้งนี้เพื่อสร้างสำนึกรักในประเทศไทย โดยที่ผู้เข้าชมนั้นสามารถศึกษาและชมนิทรรศการดังกล่าวได้ด้วยตนเองตามเส้นทางที่พิพิธภัณฑ์ได้ตระเตรียมไว้ ซึ่งเห็นได้ว่าทุกห้องของพิพิธภัณฑ์นั้นล้วนเชื้อเชิญให้ผู้ชมนั้นมีส่วนร่วม และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองผ่านสื่อทันสมัยต่างๆ นับเป็นการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่น่าตื่นตาทีเดียว


 ศิวพร ปิยะศรีสวัสดิ์.“Museum Siam A New Chapter for Thai Museum.”กินรี.25(05):44-48,2551.
“Museum Siam ขนบใหม่แห่งพิพิธภัณฑ์.” ผู้จัดการ.25(298):144-149,2551.